Το πιο πολύτιμο αντικείμενό μου!

Το πιο πολύτιμο αντικείμενό μου!

Author: Skevi Savva/Πέμπτη, 9 Μαΐου 2013/Categories: Ψυχολογία

Rate this article:
5.0

 

Σίγουρα όλοι μας έχουμε περάσει κάποια φάση που ήμασταν αρκετά δεμένοι με ένα συγκεκριμένο αντικείμενο, ή είμαστε ακόμη. Σίγουρα όλοι έχουμε περάσει εμμονές με κάποια υλικά αγαθά. Γιατί όμως μας δημιουργείται αυτή η τάση και τι πραγματικά εξυπηρετεί;

 

Ξεκινώντας να πούμε ότι ένας από του σημαντικότερους λόγους για αυτή μας τη συνήθεια είναι το ένστικτο του Θανάτου. Η έντονη επιθυμία μας να αφήσουμε κάτι πίσω μας έτσι ώστε να μη σταματήσουμε να υπάρχουμε, από τα πολύ παλιά χρόνια έχει δείξει πως τη λύση τη βρίσκει μέσα από τα ίδια τα αντικείμενα που αφήνουμε.

Παράλληλα το γεγονός ότι οι ίδιοι έχουμε συνήθως ως πολύτιμα αντικείμενα, πράγματα που μας έχουν αφήσει άνθρωποι που δεν είναι πια στη ζωή, εκφράζει επίσης την τάση μας για μη αποδοχή του Θανάτου αλλά και την ελπίδα για συνέχιση ζωής.

 

Έτσι λοιπόν, πολλές φορές, τα αντικείμενα και ιδιαίτερα τα πολύτιμα αντικείμενα αποτελούν προέκταση του εαυτού μας και αυτών που δεν υπάρχουν πια στη ζωή.

 

Βάση της ψυχαναλυτικής θεωρίας, κατά την ανάπτυξη μας, περνώντας από τα ψυχοσεξουαλικά στάδια, έτσι ώστε το άτομο να λύσει τις εσωτερικές συγκρούσεις και να αναπτύξει την προσωπικότητα του, παρατηρείται ότι ανάλογα με το τι αντιμετώπισε σε κάθε στάδιο, δημιουργούνται αργότερα κάποια χαρακτηριστικά στοιχεία στην προσωπικότητά του

 

Καθήλωση σε κάποιο από τα στάδια μπορεί να προκαλέσει υπερβολική επένδυση ψυχικής ενέργειας σε ένα αντικείμενο λόγω υπερεθισμού ή έντονης ματαίωσης. Με άλλα λόγια, λειτουργεί ως μία διορθωτική επενέργεια.

 

Παραδείγματα καθήλωσης

  • Ένα παιδί που δέχεται υπερβολική φροντίδα από τη μητέρα στην περίοδο του θηλασμού, ενδέχεται να μείνει καθηλωμένο στο 1ο στάδιο (στοματικό).
  • Αντίθετα, η μητέρα που κατά την περίοδο του θηλασμού διακόπτει απότομα, μπορεί να δημιουργήσει στο παιδί το φαινόμενο «δεν ξεκόβει εύκολα την πιπίλα».

 

1ο στάδιο ανάπτυξης

  • Το βρέφος που διακατέχεται από το φόβο μη χάσει τη θηλή (πηγή ικανοποίησης), έχει έντονα ένα διαρκές αίσθημα ανασφάλειας και του δημιουργούνται τάσεις για εξάρτηση, άρα έπειτα αυξάνονται οι πιθανότητες το άτομο να είναι επιρρεπής σε αλκοολισμό, κάπνισμα ή και σε εξαρτήσεις γενικότερα από αντικείμενα.
  • Σε περίπτωση που το βρέφος παρουσιάσει οργή και βιαιότητα προς τη θηλή (εάν π.χ τη δαγκώσει) τότε μπορεί να οδηγηθεί σε υβριστική συμπεριφορά, συγκρατημένη επιθετικότητα μέσα από το τραύλισμα ή την γκρίνια. Παράλληλα, σε μεταγενέστερο στάδιο, ο συγκεκριμένος θυμός μπορεί απορροφηθεί μέσα από αντικείμενα που καταπραΰνουν την αίσθηση αυτή.

 

 

2ο στάδιο ανάπτυξης

  • Το στάδιο αυτό περιστρέφεται γύρω από τον έλεγχο των σφιγκτήρων.
  • Η επιβράβευση και η σωστή διαπαιδαγώγηση στα θέματα καθαριότητας είναι απαραίτητη. Αντίθετα, η αυστηρή σχολαστική και τιμωρητική μητέρα δημιουργεί αντιδράσεις στο παιδί και καθηλώσεις σε αυτό το στάδιο.
  • Τα άτομα αυτά μπορεί να γίνουν εσωστρεφή, κλειστά με απαγορεύσεις στις καθημερινές χαρές. Καλλιεργούν αυξημένο αυτοέλεγχο και συναισθηματική επιφύλαξη. Παρουσιάζουν έντονη τάση για καθαριότητα και είναι συνήθως φιλάργυρα.
  • Συγκρατούν γενικότερα συναισθήματα αλλά και αντικείμενα, αφού συνήθως δεν ανάβουν τα κεριά τους, ή αφήνουν στα κουτιά τα καινούρια τους υλικά αγαθά.

 

Η βιολογική προσέγγιση περιστρέφεται γύρω από την ντοπαμίνη και τη σχέση της με τα υλικά αγαθά. Έχει παρατηρηθεί ότι κατά την διάρκεια των αγορών, απελευθερώνεται στον εγκέφαλο ο ίδιος νευροδιαβιβαστής που ενεργοποιείται κατά τη διάρκεια του σεξ και της κατανάλωσης κοκαΐνης, η ντοπαμίνη. Η ντοπαμίνη είναι υπεύθυνη γι' αυτό το αίσθημα έντονης αλλά σύντομης ευφορίας που βιώνει το άτομο και μερικές φορές ακολουθείται από απότομη πτώση της διάθεσης.

Σίγουρα το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ζούμε επιδεινώνει την κατάσταση και την τάση μας να προσκολλόμαστε σε υλικά αντικείμενα, ενώ πολλές φορές χάνουμε την ανθρώπινη επαφή. Πιο συγκεκριμένα, οι ψυχαναγκαστικές αγορές βρίσκουν το υπόβαθρο τους στην ασυμβίβαστη τελειομανία, την προσπάθεια να πλησιάσουν το φανταστικό ιδανικό τους που έστω και λίγο τους δίνει μια πρόσκαιρη ικανοποίηση. Η βασική αιτία που εξωθεί τα άτομα σε υπερβολικές αγορές ή και εμμονές με συγκεκριμένα αντικείμενα, είναι η ανάγκη τους να νιώσουν ότι όλα είναι «υπό έλεγχο», και συχνά βασανίζονται από ενοχλητικές και παράλογες σκέψεις. Οι ερευνητές τονίζουν ότι «Όταν κάποιος πάσχει από μοναξιά έχει περισσότερες πιθανότητες να επικεντρώσει τα συναισθήματά του στα υλικά αγαθά». Έτσι η μοναξιά είναι σχεδόν συνυφασμένη με τα υλικά αγαθά. Η έλλειψη συναισθηματικών δεσμών με άλλους ανθρώπους προκαλεί το πάθος των ανθρώπων με τα υλικά αγαθά, είτε πρόκειται για υπολογιστές, είτε για αυτοκίνητα, είτε για τσάντες, είτε για οτιδήποτε άλλο απολαμβάνει την λατρεία του ιδιοκτήτη του.

 

Άρα λοιπόν, τα αντικείμενα αποτελούν προέκταση του εαυτού μας είτε γιατί το επιθυμούμε είτε γιατί ζούμε σε μια κοινωνία που μας έχει δημιουργήσει τις συγκεκριμένες ανάγκες. Το μόνο σίγουρο είναι ότι αυτά τα αντικείμενα πολλές φορές μας δίνουν δύναμη, μας κάνουν να νιώθουμε ασφάλεια και προστασία γιατί με αυτά νιώθουμε την παρουσία κάποιου χαμένου αγαπημένου προσώπου κοντά μας ή μπορεί να αποτελούν σύμβολα πίστης ή μας δημιουργούν την εντύπωση εκτόνωσης όλου αυτού του άγχους που περνάμε σε καθημερινή βάση...

 

Tάνια Μασιά
Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια
taniamasia.psy@gmail.com

 
Print

Number of views (7305)/Comments (0)